اویل پمپ یکی از قطعات مهم موتور است که وظیفه دارد روغن را در مسیرهای روغنکاری موتور به گردش دربیاورد. اگر فشار روغن به اندازه کافی نباشد، قطعاتی مثل میللنگ، یاتاقانها و میلسوپاپ ممکن است آسیب ببینند.
اما از کجا بفهمیم اویل پمپ خراب شده؟
روشن شدن چراغ روغن، افت فشار روغن و صداهای غیرعادی موتور میتوانند از نشانههای مشکل در سیستم روغنکاری باشند. البته این علائم همیشه به معنی خرابی اویل پمپ نیستند و برای تشخیص قطعی باید فشار روغن اندازهگیری شود.
۵ علامت مهم خرابی اویل پمپ
۱. روشن شدن چراغ روغن موتور
یکی از مهمترین نشانههای احتمالی افت فشار روغن، روشن شدن چراغ قرمز روغن روی صفحه کیلومتر است.
این چراغ معمولاً به شکل یک روغندان نمایش داده میشود.
اگر چراغ روغن هنگام روشن بودن موتور روشن شد، ممکن است فشار روغن از حد مجاز پایینتر آمده باشد.
علت میتواند خرابی اویل پمپ، کمبود روغن، مشکل فشنگی روغن یا ایرادهای دیگر سیستم روغنکاری باشد.
اگر چراغ قرمز روغن روشن شد، در اولین محل امن توقف کنید و موتور را خاموش کنید. ادامه رانندگی با فشار روغن پایین میتواند خسارت سنگینی به موتور وارد کند.
برای آشنایی با دلایل دیگر این مشکل، مقاله علت روشن شدن چراغ روغن ماشین را بخوانید.
۲. پایین بودن فشار روغن موتور
مهمترین نشانهای که باید بررسی شود، فشار واقعی روغن است.
اگر اویل پمپ نتواند فشار لازم را تأمین کند، روغنکاری قطعات موتور مختل میشود.
البته پایین بودن فشار روغن لزوماً به معنی خرابی پمپ نیست. روغن نامناسب، گرفتگی مسیر روغن، مشکل صافی مکش یا فرسودگی قطعات داخلی موتور هم میتوانند باعث افت فشار شوند.
تعمیرکار میتواند با استفاده از فشارسنج روغن، فشار واقعی را اندازه بگیرد و با محدوده استاندارد همان موتور مقایسه کند.
۳. چشمک زدن چراغ روغن در دور آرام
گاهی چراغ روغن هنگام توقف خودرو یا کار کردن موتور در دور آرام روشن میشود، اما با گاز دادن خاموش میشود.
این اتفاق ممکن است به دلیل پایین بودن فشار روغن در دور موتور کم باشد.
برای مثال، اگر موتور گرم شده و پشت چراغ قرمز ایستادهاید، ممکن است متوجه چشمک زدن چراغ روغن شوید.
این وضعیت را نباید طبیعی فرض کرد.
ممکن است مشکل از اویل پمپ، فشنگی روغن، نوع روغن یا فرسودگی قطعات موتور باشد.
۴. صدای تقتق یا کوبش غیرعادی موتور
وقتی روغن کافی با فشار مناسب به قطعات موتور نرسد، اصطکاک و سایش افزایش پیدا میکند.
در بعضی شرایط ممکن است صدای تقتق، ضربه یا کوبش از موتور شنیده شود.
این صداها میتوانند از بخشهایی مثل یاتاقانها یا مجموعه سوپاپها باشند.
اما نکته مهم این است که هر صدای تقتق موتور نشانه خرابی اویل پمپ نیست.
برای تشخیص علت صدا باید وضعیت موتور و فشار روغن بررسی شود.
۵. افزایش صدای قسمت بالای موتور
در بعضی موتورها، کاهش فشار روغن میتواند باعث شود روغن کافی به قطعات بالای موتور نرسد.
در این شرایط ممکن است صدای مجموعه سوپاپها یا تایپیتهای هیدرولیکی، در موتورهایی که این قطعات را دارند، بیشتر شود.
البته این صدا میتواند دلایل دیگری هم داشته باشد.
اگر افزایش صدای موتور همراه با روشن شدن چراغ روغن باشد، موضوع جدیتر است و نباید رانندگی را ادامه داد.
اویل پمپ چه کاری انجام میدهد؟
اویل پمپ یا پمپ روغن، روغن موتور را از کارتل دریافت میکند و به مسیرهای روغنکاری موتور میفرستد.
روغن باید به بخشهایی مثل یاتاقانهای میللنگ، شاتونها و مجموعه سرسیلندر برسد تا اصطکاک و سایش قطعات کاهش پیدا کند.
اگر این جریان دچار مشکل شود، قطعاتی که با سرعت بالا در حال حرکت هستند ممکن است خیلی زود آسیب ببینند.
به همین دلیل، سلامت سیستم روغنکاری برای عمر موتور اهمیت زیادی دارد.
اویل پمپ خراب چه صدایی میدهد؟
خیلیها دنبال یک صدای مشخص برای تشخیص خرابی اویل پمپ هستند، اما واقعیت این است که اویل پمپ خراب صدای اختصاصی و قابل اعتمادی ندارد که فقط از روی آن بتوان خرابی را تشخیص داد.
گاهی مشکل پمپ باعث افت فشار روغن میشود و صدایی که میشنویم، در واقع صدای قطعاتی است که روغنکاری مناسبی ندارند.
برای مثال:
- تقتق غیرعادی قسمت بالای موتور
- صدای کوبش از بخش پایینی موتور
- افزایش صدای موتور همراه با روشن شدن چراغ روغن
این نشانهها باید بررسی شوند، اما هیچکدام بهتنهایی خرابی اویل پمپ را ثابت نمیکنند.
از کجا بفهمیم مشکل از اویل پمپ است یا فشنگی روغن؟
یکی از اشتباهات رایج این است که با روشن شدن چراغ روغن، بلافاصله اویل پمپ یا فشنگی روغن تعویض میشود.
در حالی که این دو قطعه وظایف متفاوتی دارند.
| قطعه | وظیفه |
|---|---|
| اویل پمپ | به گردش درآوردن روغن و تأمین جریان لازم برای روغنکاری موتور |
| فشنگی روغن | تشخیص وضعیت فشار روغن و ارسال سیگنال هشدار |
| چراغ روغن | هشدار درباره احتمال پایین بودن فشار روغن یا مشکل در مدار هشدار |
اگر فشنگی روغن یا سیمکشی آن خراب باشد، ممکن است چراغ روغن روشن شود، حتی زمانی که فشار واقعی روغن مناسب است.
از طرف دیگر، اگر فشار روغن واقعاً پایین باشد، تعویض فشنگی مشکل اصلی را حل نمیکند.
راه درست تشخیص، اندازهگیری فشار روغن با ابزار مناسب است.
تعمیرکار چطور خرابی اویل پمپ را تشخیص میدهد؟
برای تشخیص مشکل، معمولاً باید چند مورد بررسی شود.
بررسی سطح و وضعیت روغن
اول باید مشخص شود سطح روغن مناسب است یا نه.
کمبود روغن، استفاده از روغن با گرانروی نامناسب یا آلودگی شدید روغن میتواند روی عملکرد سیستم روغنکاری تأثیر بگذارد.
اندازهگیری فشار روغن
تعمیرکار با استفاده از فشارسنج مناسب، فشار روغن را در شرایط مشخص اندازهگیری میکند.
این اندازهگیری باید با توجه به دمای موتور، دور موتور و مشخصات فنی همان خودرو انجام شود.
اگر فشار روغن کمتر از مقدار استاندارد باشد، باید علت آن پیدا شود.
بررسی قطعات مرتبط
اگر افت فشار تأیید شد، ممکن است بررسی موارد زیر لازم باشد:
- اویل پمپ و سوپاپ تنظیم فشار آن
- صافی مکش روغن
- فیلتر روغن
- مسیرهای روغنکاری
- وضعیت یاتاقانها و لقی قطعات داخلی موتور
در بعضی موارد، برای بررسی مستقیم اویل پمپ لازم است کارتل باز شود.
پس قبل از خرید پمپ جدید، بهتر است مطمئن شوید مشکل واقعاً از همان قطعه است.
علت خرابی اویل پمپ چیست؟
اویل پمپ هم مثل سایر قطعات مکانیکی ممکن است به مرور زمان فرسوده شود.
از دلایل احتمالی خرابی یا اختلال عملکرد آن میتوان به این موارد اشاره کرد:
فرسودگی قطعات داخلی: با افزایش کارکرد و سایش، توانایی پمپ برای تأمین جریان موردنیاز ممکن است کاهش پیدا کند.
آلودگی روغن: ورود ذرات و آلودگی به روغن میتواند باعث سایش قطعات داخلی پمپ یا آسیب به سوپاپ تنظیم فشار شود.
گرفتگی صافی مکش: اگر مسیر ورود روغن به پمپ محدود شود، روغن کافی به سیستم نمیرسد.
مشکل در مکانیزم محرک پمپ: بسته به طراحی موتور، آسیب در بخش انتقال حرکت به پمپ میتواند عملکرد آن را مختل کند.
کمبود شدید روغن: کار کردن موتور با روغن ناکافی میتواند به بخشهای مختلف سیستم روغنکاری آسیب بزند.
البته هر افت فشار روغنی به معنی خرابی خود پمپ نیست.
آیا با اویل پمپ خراب میشود رانندگی کرد؟
اگر خرابی اویل پمپ باعث افت فشار روغن شده باشد، ادامه رانندگی خطرناک است.
قطعات داخلی موتور برای کار کردن به روغنکاری مناسب نیاز دارند و افت شدید فشار میتواند در مدت کوتاهی باعث آسیب جدی شود.
اگر چراغ قرمز روغن روشن شده یا صدای غیرعادی شدید همراه با احتمال افت فشار روغن وجود دارد:
- در اولین محل امن توقف کنید.
- موتور را خاموش کنید.
- پس از توقف و رعایت شرایط ایمنی، سطح روغن را بررسی کنید.
- اگر علت مشخص نیست یا هشدار ادامه دارد، موتور را دوباره روشن نکنید و برای انتقال خودرو از امداد یا یدککش کمک بگیرید.
حتی اگر چراغ روغن با گاز دادن خاموش میشود، نباید این وضعیت را بیاهمیت دانست.
اویل پمپ تعمیر میشود یا باید تعویض شود؟
این موضوع به نوع خرابی و طراحی پمپ بستگی دارد.
گاهی مشکل از گرفتگی صافی، سوپاپ تنظیم فشار یا بخش دیگری از سیستم روغنکاری است و خود اویل پمپ نیازی به تعویض ندارد.
اما اگر قطعات داخلی پمپ دچار سایش یا آسیب جدی شده باشند، ممکن است تعویض مجموعه لازم باشد.
تصمیم نهایی باید بعد از بررسی فنی گرفته شود.
اگر تعمیرکار تعویض اویل پمپ را تأیید کرده، برای خرید حتماً مدل خودرو، نوع موتور و شماره فنی قطعه را بررسی کنید.
در ماوا دانا میتوانید درخواست قطعه موردنیازتان را ثبت کنید تا قیمت و موجودی آن از تأمینکنندگان بازار بررسی شود.
سوالات متداول
آیا روشن شدن چراغ روغن همیشه نشانه خرابی اویل پمپ است؟
خیر. کمبود روغن، خرابی فشنگی روغن، مشکل سیمکشی، گرفتگی مسیر روغن یا فرسودگی قطعات داخلی موتور هم میتوانند باعث روشن شدن چراغ شوند.
آیا اویل پمپ خراب باعث یاتاقان زدن میشود؟
اگر خرابی پمپ باعث افت شدید فشار روغن و روغنکاری ناکافی شود، احتمال آسیب به یاتاقانها وجود دارد.
آیا اویل پمپ خراب صدای خاصی دارد؟
خیر. صدای غیرعادی موتور ممکن است نتیجه روغنکاری نامناسب باشد، اما فقط از روی صدا نمیتوان خرابی اویل پمپ را تشخیص داد.
چرا چراغ روغن در دور آرام روشن میشود؟
ممکن است فشار روغن در دور آرام پایین باشد. علت میتواند به روغن، پمپ، فشنگی یا فرسودگی قطعات داخلی مربوط باشد و باید بررسی شود.
آیا با تعویض فشنگی روغن مشکل حل میشود؟
فقط اگر مشکل واقعاً از فشنگی یا مدار آن باشد. اگر فشار واقعی روغن پایین باشد، تعویض فشنگی مشکل را برطرف نمیکند.
چطور بفهمیم اویل پمپ سالم است؟
اندازهگیری فشار روغن و بررسی سیستم روغنکاری، یکی از مهمترین مراحل تشخیص است. سالم بودن پمپ باید با توجه به نتایج بررسی فنی مشخص شود.
جمعبندی
روشن شدن چراغ روغن، افت فشار روغن و صداهای غیرعادی موتور از نشانههایی هستند که ممکن است به خرابی اویل پمپ مربوط باشند.
اما برای تشخیص خرابی اویل پمپ، فقط به چراغ روغن یا صدای موتور اعتماد نکنید. ابتدا باید فشار واقعی روغن بررسی شود و علت افت فشار مشخص شود.
اگر مشخص شد اویل پمپ نیاز به تعویض دارد، مشخصات خودرو و قطعه موردنیاز را برای ماوا دانا بفرستید تا قیمت و موجودی آن را از بازار استعلام کنیم.
