علائم خرابی اویل پمپ چیست؟ نشانههایی که باید جدی بگیرید
اویل پمپ وظیفه دارد روغن موتور را در مدار روغنکاری به گردش درآورد و فشار لازم برای رسیدن روغن به بخشهای مختلف موتور را تأمین کند. اگر این فشار به اندازه کافی نباشد، قطعاتی مثل یاتاقانها، میللنگ و بخشهای بالای موتور ممکن است روغنکاری مناسبی نداشته باشند.
روشن شدن چراغ روغن، صدای غیرعادی موتور و پایین بودن فشار روغن میتوانند از نشانههای مشکل در سیستم روغنکاری باشند؛ اما هیچکدام بهتنهایی ثابت نمیکنند که اویل پمپ خراب است.
مهمترین نکته همین است:
قبل از خرید یا تعویض اویل پمپ باید فشار واقعی روغن اندازهگیری و علت افت فشار مشخص شود.
اویل پمپ چه کاری انجام میدهد؟
روغن موتور داخل کارتل قرار دارد. اویل پمپ روغن را از کارتل دریافت میکند و آن را در مسیرهای روغنکاری موتور به گردش درمیآورد.
این روغن باید با فشار مناسب به قسمتهای مختلف موتور برسد تا اصطکاک و سایش بین قطعات متحرک کاهش پیدا کند.
اگر اویل پمپ نتواند جریان و فشار مناسب ایجاد کند، روغنکاری موتور مختل میشود. ادامه کار موتور در شرایط افت واقعی فشار روغن میتواند باعث آسیب جدی شود.
مهمترین علائم خرابی اویل پمپ
خرابی اویل پمپ یک علامت اختصاصی ندارد که فقط با دیدن آن بتوان گفت «پمپ خراب است». معمولاً چند نشانه و نتیجه آزمایش باید کنار هم قرار بگیرند.
۱. روشن شدن چراغ روغن
یکی از اولین نشانههایی که ممکن است دیده شود روشن شدن چراغ قرمز روغن است.
اما چراغ روغن الزاماً به معنی خرابی اویل پمپ نیست.
علت میتواند موارد دیگری مثل:
- کم بودن روغن موتور
- خرابی فشنگی روغن
- ایراد سیمکشی
- مشکل فیلتر روغن
- گرفتگی مسیر روغن
- فرسودگی داخلی موتور
باشد.
اگر چراغ روغن برایتان روشن شده و هنوز علت مشخص نیست، ابتدا این راهنما را ببینید:
چراغ روغن ماشین روشن شده؛ علت چیست و چه کار کنیم؟
۲. پایین بودن فشار واقعی روغن
این نشانه از خود چراغ روغن مهمتر است.
اگر تعمیرکار با ابزار مناسب فشار روغن را اندازه بگیرد و مشخص شود فشار واقعی موتور پایینتر از مقدار مورد انتظار است، باید علت افت فشار پیدا شود.
اویل پمپ یکی از مواردی است که در این مرحله بررسی میشود.
اما حتی فشار پایین روغن هم بهتنهایی ثابت نمیکند اویل پمپ خراب است؛ چون لقی و فرسودگی بخشهای داخلی موتور یا مشکل در مسیر مکش و گردش روغن هم میتواند باعث افت فشار شود.
۳. روشن شدن یا چشمک زدن چراغ روغن در دور آرام
گاهی چراغ روغن وقتی خودرو درجا کار میکند روشن یا چشمکزن میشود، اما با بالا رفتن دور موتور خاموش میشود.
در چنین شرایطی ممکن است فشار روغن در دور پایین کافی نباشد و با افزایش دور موتور بیشتر شود.
این حالت میتواند با عملکرد اویل پمپ مرتبط باشد، اما موارد دیگری مثل وضعیت روغن، فیلتر، فشنگی و فرسودگی داخلی موتور هم باید بررسی شوند.
گاز دادن و خاموش شدن چراغ به معنی برطرف شدن مشکل نیست.
۴. صدای غیرعادی از موتور
اگر فشار روغن واقعاً پایین باشد، بعضی قسمتهای موتور ممکن است روغنکاری کافی نداشته باشند و صداهای غیرعادی ایجاد شود.
صدای تقتق، ضربه یا کوبش جدید از موتور، مخصوصاً وقتی همراه با چراغ روغن باشد، موضوعی نیست که نادیده گرفته شود.
اما یک نکته مهم:
صدای موتور لزوماً صدای خود اویل پمپ نیست.
چیزی که راننده میشنود ممکن است صدای قطعاتی باشد که به دلیل کمبود فشار روغن، روانکاری مناسبی ندارند.
اگر چراغ روغن همراه با صدای غیرعادی موتور روشن شده، بهتر است موتور خاموش شود و تا مشخص شدن علت دوباره با خودرو رانندگی نشود.
۵. افزایش صدای بخش بالای موتور
بخشهایی از سرسیلندر و مجموعه سوپاپها نیز به روغنکاری مناسب نیاز دارند.
اگر روغن با فشار و جریان مناسب به قسمت بالای موتور نرسد، بسته به طراحی موتور ممکن است صدای غیرعادی از این ناحیه شنیده شود.
این علامت هم اختصاصی اویل پمپ نیست و باید همراه با فشار روغن و سایر علائم بررسی شود.
اویل پمپ خراب چه صدایی میدهد؟
این سؤال زیاد پرسیده میشود، اما بهتر است دنبال یک «صدای مخصوص اویل پمپ خراب» نباشید.
خرابی سیستم روغنکاری میتواند باعث ایجاد صدا در قسمتهای مختلف موتور شود و نوع صدا به موتور و میزان افت فشار بستگی دارد.
به همین دلیل تشخیص اویل پمپ از روی صدا قابلاعتماد نیست.
اگر صدای جدید موتور همراه با چراغ روغن یا افت فشار است، بهتر است بهجای حدس زدن منبع صدا، فشار روغن اندازهگیری شود.
از کجا بفهمیم مشکل از اویل پمپ است یا فشنگی روغن؟
یکی از تفاوتهای مهم این دو حالت این است که فشنگی روغن فشار را گزارش میکند؛ اویل پمپ در ایجاد جریان و فشار سیستم روغنکاری نقش دارد.
اگر فشنگی یا مدار آن خراب باشد، ممکن است چراغ روغن روشن شود در حالی که فشار واقعی روغن مناسب است.
اما اگر واقعاً در سیستم روغنکاری مشکل وجود داشته باشد، اندازهگیری فشار میتواند افت فشار را نشان دهد.
بنابراین یکی از مسیرهای عیبیابی این است:
- سطح و وضعیت روغن بررسی شود.
- نشتی و فیلتر روغن بررسی شود.
- فشار واقعی روغن اندازهگیری شود.
- اگر فشار مناسب است، فشنگی و مدار آن بررسی شود.
- اگر فشار پایین است، علت مکانیکی افت فشار پیدا شود.
این کار کمک میکند قبل از تعویض قطعه مشخص شود مشکل واقعاً از کجاست.
تعمیرکار چطور اویل پمپ را تست میکند؟
مهمترین بررسی، اندازهگیری فشار واقعی روغن است.
تعمیرکار میتواند با ابزار اندازهگیری فشار، وضعیت سیستم روغنکاری را در شرایط مختلف بررسی کند و نتیجه را با مشخصات فنی همان موتور مقایسه کند.
اگر فشار پایین باشد، مرحله بعد پیدا کردن علت است.
بسته به خودرو ممکن است مواردی مثل اینها بررسی شوند:
- سطح و نوع روغن
- فیلتر روغن
- توری و مسیر مکش روغن
- گرفتگی مسیرهای روغنکاری
- خود اویل پمپ
- سوپاپ تنظیم فشار در سیستم روغنکاری
- لقی و فرسودگی یاتاقانها و بخشهای داخلی موتور
بنابراین تست اویل پمپ فقط این نیست که پمپ را باز کنیم و ظاهر آن را ببینیم.
چرا فشار پایین روغن همیشه تقصیر اویل پمپ نیست؟
فرض کنید پمپ روغن کار میکند، اما در بخشهای داخلی موتور به دلیل فرسودگی، لقی بیش از حد ایجاد شده است.
در این حالت سیستم ممکن است نتواند فشار مناسب را حفظ کند؛ حتی اگر خود پمپ تنها مشکل موتور نباشد.
از طرف دیگر، اگر مسیر مکش روغن مسدود باشد، پمپ ممکن است نتواند روغن کافی دریافت کند.
به همین دلیل جمله:
«فشار روغن پایینه، پس اویل پمپ خرابه»
تشخیص کاملی نیست.
باید مشخص شود چرا فشار پایین آمده است.
علت خرابی اویل پمپ چیست؟
اویل پمپ هم مثل سایر قطعات مکانیکی موتور ممکن است در طول زمان دچار فرسودگی شود.
مواردی که میتوانند در مشکلات سیستم روغنکاری یا عملکرد پمپ نقش داشته باشند شامل اینها هستند:
- فرسودگی قطعات داخلی پمپ
- آلودگی و رسوبات روغن
- مشکل در مسیر یا توری مکش روغن
- روغن نامناسب یا سرویس نامنظم
- ورود ذرات و آلودگی به سیستم روغنکاری
- ایراد در سوپاپ تنظیم فشار، بسته به طراحی موتور
اگر اویل پمپ آسیب دیده، بهتر است فقط خود قطعه بررسی نشود و علت خرابی هم مشخص شود؛ مخصوصاً اگر داخل روغن آلودگی یا براده مشاهده شده باشد.
آیا اویل پمپ تعمیر میشود یا باید تعویض شود؟
این موضوع به نوع موتور، طراحی پمپ و نوع خرابی بستگی دارد.
در بعضی موتورها ممکن است امکان بررسی یا تعمیر بخشهایی از مجموعه وجود داشته باشد، اما در بسیاری از موارد اگر خرابی خود اویل پمپ تأیید شود، تعویض مجموعه راه مطمئنتری است.
تصمیم بین تعمیر و تعویض بهتر است بعد از بازدید قطعه و بررسی وضعیت موتور گرفته شود.
نکته مهمتر این است که قبل از هر دو کار مطمئن شوید علت افت فشار واقعاً مشخص شده است.
آیا میشود با اویل پمپ خراب رانندگی کرد؟
اگر خرابی اویل پمپ باعث افت واقعی فشار روغن شده باشد، ادامه رانندگی میتواند خطر آسیب جدی به موتور داشته باشد.
یاتاقانها، میللنگ و سایر قطعات متحرک برای کارکرد صحیح به روغنکاری نیاز دارند.
اگر چراغ روغن روشن است و افت فشار تأیید شده یا موتور صدای غیرعادی دارد، بهتر است خودرو تا زمان عیبیابی و رفع مشکل استفاده نشود.
خرابی اویل پمپ میتواند باعث یاتاقان زدن شود؟
اگر موتور برای مدتی با فشار روغن ناکافی کار کند، روغنکاری یاتاقانها میتواند مختل شود و احتمال آسیب افزایش پیدا کند.
اما هر یاتاقانزدنی به معنی خرابی اویل پمپ نیست.
کمبود روغن، مشکلات داخلی موتور و عوامل دیگر هم میتوانند در آسیب یاتاقان نقش داشته باشند.
بنابراین اگر موتور دچار آسیب داخلی شده، بهتر است علت اصلی افت روغنکاری هم پیدا شود تا فقط نتیجه خرابی تعمیر نشود.
چه زمانی اویل پمپ باید تعویض شود؟
اویل پمپ قطعهای نیست که صرفاً با رسیدن خودرو به یک کیلومتر مشخص، بدون بررسی تعویض شود.
تعویض معمولاً زمانی مطرح میشود که بعد از عیبیابی، خرابی یا عملکرد نامناسب پمپ تأیید شده باشد یا هنگام تعمیر اساسی موتور وضعیت آن نیاز به تعویض داشته باشد.
پس بهجای دنبال کردن یک عدد ثابت برای «عمر اویل پمپ»، وضعیت واقعی سیستم روغنکاری مهمتر است.
اگر اویل پمپ لازم شد، برای خرید چه اطلاعاتی بدهیم؟
اویل پمپ موتورها با هم یکسان نیست. حتی یک مدل خودرو ممکن است با موتورهای مختلف تولید شده باشد.
برای استعلام قطعه بهتر است این اطلاعات را داشته باشید:
- نام خودرو
- مدل و تیپ
- سال ساخت
- نوع یا کد موتور، اگر میدانید
- برند موردنظر، در صورت داشتن ترجیح
- شماره فنی قطعه، اگر در دسترس است
اگر اویل پمپ قدیمی باز شده، عکس قطعه و شمارههای روی آن هم میتواند برای شناسایی دقیقتر مفید باشد.
پرسشهای متداول
مهمترین علامت خرابی اویل پمپ چیست؟
افت واقعی فشار روغن یکی از مهمترین نشانههایی است که باید بررسی شود. چراغ روغن میتواند همراه آن روشن شود، اما روشن شدن چراغ بهتنهایی خرابی اویل پمپ را ثابت نمیکند.
اویل پمپ خراب چه صدایی میدهد؟
صدای مشخص و قابلاعتمادی وجود ندارد که فقط از روی آن بتوان خرابی اویل پمپ را تشخیص داد. افت فشار روغن میتواند باعث ایجاد صدا در قسمتهای دیگر موتور شود.
چراغ روغن روشن شده؛ باید اویل پمپ را عوض کنم؟
نه لزوماً. ابتدا سطح روغن، فشنگی، فیلتر و فشار واقعی روغن باید بررسی شوند و بعد علت افت فشار مشخص شود.
اویل پمپ خراب شود ماشین روشن میشود؟
ممکن است موتور همچنان روشن شود، اما اگر فشار روغن کافی نباشد ادامه کار آن میتواند باعث آسیب جدی شود. روشن شدن موتور به معنی سالم بودن سیستم روغنکاری نیست.
اویل پمپ هر چند کیلومتر باید عوض شود؟
برای همه خودروها یک کیلومتر ثابت وجود ندارد. وضعیت پمپ و سیستم روغنکاری و دستورالعمل سازنده همان موتور ملاک مناسبتری است.
جمعبندی
اگر به خرابی اویل پمپ شک دارید، فقط از روی چراغ روغن یا صدای موتور قطعه نخرید.
اول باید مشخص شود فشار واقعی روغن چقدر است و اگر پایین است، علت افت فشار چیست.
ممکن است مشکل از اویل پمپ باشد؛ اما فشنگی، فیلتر، مسیر روغن، توری مکش یا فرسودگی داخلی موتور هم میتوانند در علائم مشابه نقش داشته باشند.
بعد از عیبیابی، اگر مشخص شد اویل پمپ نیاز به تعویض دارد، مشخصات خودرو و موتور را برای استعلام دقیق قطعه آماده کنید.
چراغ روغن ماشین روشن شده؛ علت چیست و چه کار کنیم؟ · مجله ماوا دانا · خانه