ترک خوردن بلوک سیلندر یکی از مشکلات جدی موتور خودرو است که اگر بهموقع تشخیص داده نشود، میتواند باعث نشتی آب یا روغن، داغ شدن موتور و حتی آسیب به قطعات داخلی شود.
اما هر بار که آب رادیاتور کم میشود یا موتور جوش میآورد، لزوماً بلوک سیلندر ترک نخورده است. خرابی واشر سرسیلندر، نشتی شیلنگها و مشکلات سیستم خنککاری هم میتوانند علائم مشابهی ایجاد کنند.
در این مقاله نشانههای احتمالی ترک بلوک سیلندر، روش تشخیص آن و شرایط تعمیر یا تعویض بلوک را بررسی میکنیم.
۶ علامت احتمالی ترک خوردن بلوک سیلندر
۱. کم شدن مداوم آب رادیاتور
یکی از نشانههای احتمالی ترک بلوک سیلندر، کاهش مداوم مایع خنککننده موتور است.
اگر ترک به مسیر آب موتور راه پیدا کرده باشد، ممکن است مایع خنککننده از بلوک نشت کند یا وارد بخشهای دیگری از موتور شود.
البته کم شدن آب رادیاتور دلایل بسیار رایجتری هم دارد؛ مثل نشتی رادیاتور، شیلنگها، واتر پمپ یا درپوش مخزن انبساط.
پس کم شدن آب بهتنهایی نشانه قطعی ترک بلوک نیست.
۲. نشتی آب یا روغن از بدنه بلوک
گاهی ترک روی سطح خارجی بلوک ایجاد میشود و نشتی قابل مشاهدهای به وجود میآورد.
بسته به محل ترک، ممکن است رد مایع خنککننده یا روغن روی بدنه موتور دیده شود.
اما قبل از نتیجهگیری باید مطمئن شد نشتی از واشرها، اتصالات یا قطعات مجاور نیست.
گاهی مایع از قسمت بالاتری نشت میکند و روی بلوک سیلندر جاری میشود؛ در این حالت ممکن است به اشتباه تصور کنیم خود بلوک ترک خورده است.
۳. بالا رفتن غیرعادی آمپر آب
اگر ترک باعث کاهش مایع خنککننده یا اختلال در عملکرد سیستم خنککاری شود، احتمال داغ شدن موتور وجود دارد.
ممکن است آمپر آب بیشتر از حد معمول بالا برود یا موتور در ترافیک زودتر داغ کند.
البته خرابی ترموستات، فن، واتر پمپ و رادیاتور هم از دلایل رایج بالا رفتن آمپر هستند.
اگر آمپر به محدوده خطر رسید یا هشدار دمای موتور روشن شد، در محل امن توقف کنید و موتور را خاموش کنید. درپوش رادیاتور یا مخزن تحت فشار را تا زمانی که موتور داغ است باز نکنید.
۴. مخلوط شدن آب و روغن موتور
در بعضی شرایط، ترک داخلی بلوک ممکن است ارتباطی بین مسیر روغن و مایع خنککننده ایجاد کند.
در نتیجه احتمال دارد روغن وارد سیستم خنککاری شود یا مایع خنککننده با روغن موتور مخلوط شود.
نشانههایی مثل تغییر غیرعادی ظاهر روغن یا وجود آلودگی روغنی در مخزن مایع خنککننده باید بررسی شوند.
اما این اتفاق میتواند به دلیل خرابی واشر سرسیلندر، سرسیلندر یا خنککن روغن هم رخ دهد.
مخلوط شدن آب و روغن، بدون آزمایش بیشتر، خرابی بلوک سیلندر را ثابت نمیکند.
۵. دود سفید غیرعادی از اگزوز
اگر مایع خنککننده به محفظه احتراق راه پیدا کند، ممکن است بخار سفید قابل توجه و مداومی از اگزوز خارج شود.
این حالت را نباید با بخار طبیعی اگزوز در هوای سرد اشتباه گرفت.
ورود مایع خنککننده به سیلندر میتواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از جمله خرابی واشر سرسیلندر، ترک سرسیلندر و در مواردی ترک بلوک.
برای تشخیص علت، بررسی فنی لازم است.
۶. بد کار کردن موتور یا کاهش کمپرس
اگر ترک در ناحیهای ایجاد شده باشد که بر آببندی سیلندر تأثیر میگذارد، ممکن است کمپرس موتور کاهش پیدا کند.
در این شرایط، بسته به شدت مشکل، خودرو ممکن است بد کار کند، لرزش داشته باشد یا قدرت موتور کاهش پیدا کند.
البته کاهش کمپرس میتواند ناشی از خرابی رینگ پیستون، سوپاپها، واشر سرسیلندر و مشکلات دیگر هم باشد.
بنابراین برای تشخیص، تست کمپرس و در صورت نیاز آزمایشهای تکمیلی انجام میشود.
چرا بلوک سیلندر ترک میخورد؟
بلوک سیلندر معمولاً از چدن یا آلیاژ آلومینیوم ساخته میشود و باید فشار و تغییرات دمایی موتور را تحمل کند.
با این حال، در بعضی شرایط امکان ایجاد ترک وجود دارد.
داغ شدن شدید موتور
گرمای بیش از حد و تنشهای حرارتی میتوانند به قطعات موتور آسیب بزنند.
اگر موتور چند بار بهشدت داغ شده باشد، احتمال آسیب به بلوک یا سرسیلندر بیشتر میشود.
یخ زدن مایع خنککننده
استفاده نکردن از ترکیب مناسب ضدیخ و مایع خنککننده در هوای سرد میتواند باعث یخزدگی و افزایش حجم مایع شود.
این فشار ممکن است به بخشهایی از موتور آسیب بزند.
ضربه یا آسیب مکانیکی
ضربه شدید، شکستگی قطعات داخلی موتور یا بعضی خرابیهای مکانیکی میتوانند به بدنه بلوک آسیب وارد کنند.
ایراد ساخت یا تعمیر غیراصولی
در مواردی هم عیوب ساخت، تنشهای قبلی یا تعمیر و ماشینکاری نامناسب میتوانند در ایجاد یا گسترش ترک نقش داشته باشند.
تفاوت ترک بلوک سیلندر با خرابی واشر سرسیلندر چیست؟
این دو مشکل ممکن است علائم مشابهی داشته باشند، اما یکی نیستند.
واشر سرسیلندر بین بلوک و سرسیلندر قرار میگیرد و به آببندی مسیرهای مربوط کمک میکند.
در خرابی واشر، مشکل ممکن است از آببندی بین این دو قطعه باشد؛ در حالی که در ترک بلوک، خود بدنه بلوک آسیب دیده است.
| نشانه | خرابی واشر سرسیلندر | ترک بلوک سیلندر |
|---|---|---|
| کم شدن مایع خنککننده | ممکن است | ممکن است |
| بالا رفتن دمای موتور | ممکن است | ممکن است |
| مخلوط شدن آب و روغن | ممکن است | ممکن است |
| دود سفید غیرعادی | ممکن است | بسته به محل ترک ممکن است |
| نشتی از بدنه خود بلوک | معمولاً نه | در ترک خارجی ممکن است |
| نیاز به تست تخصصی | بله | بله |
همانطور که میبینید، فقط با مشاهده علائم نمیتوان بین این دو مشکل تفاوت قطعی گذاشت.
قبل از خرید بلوک سیلندر جدید، باید محل و علت اصلی خرابی مشخص شود.
تعمیرکار چطور ترک بلوک سیلندر را تشخیص میدهد؟
برای تشخیص ترک، تعمیرکار ممکن است بسته به نوع موتور و علائم خودرو از چند روش استفاده کند.
بررسی ظاهری و محل نشتی
ابتدا بدنه بلوک و اطراف آن بررسی میشود تا مشخص شود نشتی از کجا شروع شده است.
گاهی برای پیدا کردن ترکهای ریز لازم است سطح قطعه تمیز شود یا بعضی قطعات باز شوند.
تست فشار سیستم خنککاری
در این آزمایش، سیستم خنککاری با ابزار مخصوص تحت فشار کنترلشده قرار میگیرد تا نشتی مشخص شود.
این تست میتواند به پیدا کردن نشتی کمک کند، اما بهتنهایی ثابت نمیکند که بلوک سیلندر ترک خورده است.
تست کمپرس و نشتی سیلندر
اگر احتمال ورود مایع خنککننده به سیلندر یا مشکل آببندی وجود داشته باشد، ممکن است تست کمپرس یا تست نشتی سیلندر انجام شود.
نتایج این آزمایشها به محدود کردن علت مشکل کمک میکنند.
تست تخصصی بلوک پس از باز شدن موتور
اگر بررسیها نشان دهد احتمال ترک در خود بلوک وجود دارد، ممکن است قطعه برای آزمایش دقیقتر به تراشکاری یا مرکز تخصصی تعمیر موتور منتقل شود.
بسته به جنس بلوک و محل مشکوک، روشهایی مثل تست نفوذ مایع، ذرات مغناطیسی برای مواد مناسب، یا تست فشار به کار میروند.
نوع آزمایش باید متناسب با جنس و طراحی قطعه انتخاب شود.
بلوک سیلندر ترکخورده تعمیر میشود یا باید تعویض شود؟
این سؤال برای خیلی از صاحبان خودرو مهم است؛ چون تعویض بلوک سیلندر میتواند هزینه قابل توجهی داشته باشد.
پاسخ به چند عامل بستگی دارد:
- محل ترک
- اندازه و عمق آسیب
- جنس بلوک
- میزان آسیب به سیلندرها و سطوح حساس
- امکان تعمیر اصولی و آزمایش مجدد قطعه
- هزینه تعمیر در مقایسه با تعویض
چه زمانی ممکن است تعمیر امکانپذیر باشد؟
در بعضی ترکهای محدود، بهویژه در بخشهایی که بار مکانیکی و تنش کمتری دارند، تعمیر تخصصی ممکن است امکانپذیر باشد.
اما روش تعمیر باید متناسب با جنس بلوک، محل آسیب و توصیههای فنی سازنده انتخاب شود.
بعد از تعمیر هم لازم است سلامت و آببندی قطعه بررسی شود.
چه زمانی تعویض انتخاب مناسبتری است؟
اگر ترک در نواحی حساس سازهای، اطراف نشیمن یاتاقانها، سطوح اصلی آببندی یا بخشهایی باشد که تعمیر مطمئن آن امکانپذیر نیست، ممکن است تعویض بلوک انتخاب مناسبتری باشد.
همچنین اگر بلوک علاوه بر ترک، دچار سایش شدید، تغییر شکل یا آسیبهای گسترده شده باشد، هزینه و ریسک تعمیر ممکن است توجیه نداشته باشد.
تصمیم نهایی باید بعد از بررسی قطعه توسط تعمیرکار متخصص گرفته شود؛ نه صرفاً بر اساس یک علامت ظاهری.
هنگام خرید بلوک سیلندر جدید به چه نکاتی توجه کنیم؟
اگر تعمیرکار تشخیص داده که بلوک باید تعویض شود، قبل از خرید چند مورد را بررسی کنید.
۱. نوع دقیق موتور
فقط نام خودرو کافی نیست.
ممکن است یک مدل خودرو با موتورهای متفاوت عرضه شده باشد. برای مثال، در خانواده موتورهای TU5 و TU5P نباید بدون بررسی شماره فنی، یکسان بودن قطعات را فرض کرد.
۲. شماره فنی و مشخصات بلوک
شماره فنی، طراحی قطعه و جزئیات مربوط به محل نصب تجهیزات باید با موتور خودرو مطابقت داشته باشد.
۳. وضعیت حک شماره موتور و مدارک
هنگام خرید بلوک سیلندر، موضوع شماره موتور، اصالت قطعه و مدارک مربوط اهمیت دارد.
قبل از خرید، وضعیت حک شماره و الزامات قانونی تعویض قطعه را از فروشنده و مراجع مربوط بررسی کنید.
۴. محتویات قطعه
بلوک سیلندر لزوماً همراه با میللنگ، شاتون، پیستون و سایر قطعات داخلی عرضه نمیشود.
باید دقیقاً مشخص باشد قطعهای که خریداری میکنید چه اجزایی دارد.
برای آشنایی با تفاوت مجموعههای موتور، مقاله تفاوت نیم موتور و موتور کامل چیست؟ را بخوانید.
استعلام قیمت بلوک سیلندر TU5 ایساکو
اگر بلوک موتور TU5 خودرو نیاز به تعویض دارد، میتوانید مشخصات قطعه موردنیاز را برای ماوا دانا ارسال کنید.
ماوا دانا درخواست شما را بررسی میکند و برای استعلام قیمت و موجودی از تأمینکنندگان بازار قطعات خودرو پیگیری میکند.
پیش از انتخاب قطعه، بهتر است شماره فنی، نوع موتور و وضعیت موردنیاز از نظر حک شماره مشخص شده باشد.
برای سایر مدلها نیز میتوانید از طریق فرم استعلام قطعات خودرو درخواست خود را ثبت کنید.
سوالات متداول درباره ترک بلوک سیلندر
آیا با بلوک سیلندر ترکخورده میشود رانندگی کرد؟
اگر ترک باعث نشتی، افت مایع خنککننده، داغ شدن موتور یا اختلال در روغنکاری شده باشد، ادامه رانندگی ممکن است آسیب را شدیدتر کند. اگر به ترک بلوک مشکوک هستید، پیش از ادامه استفاده از خودرو آن را بررسی کنید.
آیا کم شدن آب رادیاتور نشانه ترک بلوک سیلندر است؟
ممکن است، اما علتهای رایجتری مثل نشتی شیلنگها، رادیاتور، واتر پمپ یا خرابی واشر سرسیلندر هم وجود دارند.
آیا ترک بلوک سیلندر باعث مخلوط شدن آب و روغن میشود؟
اگر ترک بین مسیرهای مرتبط ایجاد شده باشد، بله. اما مخلوط شدن آب و روغن میتواند دلایل دیگری هم داشته باشد.
آیا بلوک سیلندر چدنی قابل تعمیر است؟
بعضی آسیبهای محدود بلوک چدنی ممکن است با روشهای تخصصی قابل تعمیر باشند. امکان تعمیر به محل ترک، شدت آسیب و شرایط قطعه بستگی دارد.
آیا جوش دادن بلوک سیلندر کار درستی است؟
جوشکاری در بعضی شرایط ممکن است یکی از روشهای تعمیر باشد، اما برای هر ترک و هر نوع بلوکی مناسب نیست. تعمیر غیراصولی میتواند باعث تغییر شکل یا گسترش آسیب شود.
آیا برای تشخیص ترک بلوک باید موتور باز شود؟
همیشه نه. بعضی نشتیهای خارجی بدون باز کردن کامل موتور قابل بررسی هستند، اما برای تأیید ترکهای داخلی یا بررسی دقیق قطعه ممکن است باز کردن موتور ضروری باشد.
بلوک سیلندر با نیم موتور چه تفاوتی دارد؟
بلوک سیلندر بدنه اصلی موتور است، اما نیم موتور معمولاً مجموعهای از بلوک و تعدادی از قطعات داخلی موتور را شامل میشود. محتویات دقیق نیم موتور باید هنگام خرید بررسی شود.
جمعبندی
ترک خوردن بلوک سیلندر میتواند باعث نشتی مایع خنککننده، داغ شدن موتور، مخلوط شدن آب و روغن یا اختلال در عملکرد موتور شود.
اما این نشانهها مختص ترک بلوک نیستند و ممکن است از خرابی واشر سرسیلندر یا سایر قطعات هم ایجاد شوند.
بنابراین قبل از تصمیم برای تعمیر یا تعویض، باید علت مشکل بهدرستی تشخیص داده شود.
اگر تعمیرکار تعویض بلوک سیلندر را تأیید کرده، میتوانید مشخصات قطعه را در ماوا دانا ثبت کنید تا قیمت و موجودی آن از بازار استعلام شود.
